Voorwoord Samenlevingskrant Maart 2018

10 jaar… Precies 10 jaar ijvert ons Platform nu al voor de oprichting van een Samenlevingsdienst in ons land! In januari 2008 werd een medewerkster halftijds aangeworven voor de uitbouw van een gloednieuw Platform dat bestond uit 4 stichtende leden en dat opkwam voor de invoering van een vorm van vernieuwde burgerdienst voor alle jongeren in België. Een decennium later streven meer dan 300 leden en een twintigtal medewerkers nog steeds dezelfde doelstelling na en intussen kwam daar ook nog een operationele opdracht bij: sinds 7 jaar organiseren we immers Samenlevingsdiensten waar al meer dan 600 jongeren aan deelnamen.

Lichtpunten…

En op operationeel vlak zijn de resultaten verbluffend: jongeren doen (opnieuw) zelfvertrouwen op, het traject van vroegtijdige schoolverlaters krijgt een positieve wending, ze voelen zich gewaardeerd door de groep, ze krijgen een concreet en verhelderend zicht op de overheid, ze zetten zich in voor de samenleving, ze bieden duizenden behoeftige mensen een luisterend oor of een helpende hand, ze vinden een (nieuwe) job of beginnen met een opleiding, ze halen voordeel uit de sociale en culturele vermenging, ze staan open voor anderen, ze geven hun toekomstplannen vorm, …

De impact van de Samenlevingsdienst staat buiten kijf: na tal van objectieve evaluaties blijkt deze bijzonder positief voor de jongeren en voor de samenleving.

… en schaduwzijdes!

Op institutioneel vlak kunnen we er echter niet omheen dat de zaken met een slakkengang vorderen… Die traagheid maakt ons nog wanhopiger als we zien hoe onze buren al lang de nodige wettelijke omkadering en financiering hebben voorzien voor maatregelen waar jongeren (en niet alleen zij) nadrukkelijk vragende partij voor zijn. Meest recente voorbeeld is de nieuwe Nederlandse regering die onlangs een “maatschappelijke diensttijd” heeft uitgewerkt en daarvoor meteen een budget tot maar liefst 100 miljoen euro heeft uitgetrokken.

Traag maar zeker…

En toch staat het dossier niet stil. Binnen de federale regering wordt werk gemaakt van de erkenning van een statuut van Samenlevingsdienst, ook al is het verhoopte wettelijke kader niet ideaal (zie artikel hieronder), is er geen enkele financiering aan gekoppeld en wordt de organisatie ervan in handen gegeven van de deelstaten die hun verantwoordelijkheden niet lijken te willen nemen.

Hoe kunnen we onze politieke gezagdragers doen inzien dat het programma er dringend moet komen? Het wil toch wel iets zeggen dat we zowat overal ter wereld dergelijke overheidsinitiatieven – waarbij jongeren een gestructureerd kader voor engagement en verantwoordelijkheidszin aangeboden krijgen – zien opduiken en floreren, en dat het haast de enige projecten zijn waaraan méér uitgegeven wordt. Hiermee lijken overheden een antwoord te willen bieden aan jongeren die nood hebben aan een nieuwe manier van leven, getuige onder meer de langere “overgangsfase”, zoals jeugdsociologen die omschrijven, meer bepaald de specifieke periode na de verplichte schooltijd en vóór het beroepsleven waarin ze willen experimenteren en hun persoonlijkheid ontwikkelen. De afgelopen decennia is die periode alsmaar langer geworden en steeds meer jongeren hebben het hierin moeilijk om zich in een wereld zonder houvast staande te houden.

De Belgische overheid kan zich niet blijven verschuilen achter de institutionele complexiteit van ons land en nalaten om proactief werk te maken van de uitbouw en financiering van een programma dat 63% van de jongeren in België veralgemeend willen zien worden. In dit jubileumjaar zal het Platform voor de Samenlevingsdienst nóg meer energie en creativiteit aanwenden om de politici van dit land te wijzen op hun verantwoordelijkheid ter zake.

Los van alle lichtpunten en schaduwzijdes zullen we deze tiende verjaardag hoe dan ook feestelijk vieren op 1 juni 2018… Hierbij zijn jullie allen uitgenodigd… Save the date!

We hopen jullie op dit evenement talrijk te mogen begroeten!