Lancering Samenlevingsdienst in Vlaanderen met Mechelen als pilootstad

Een Samenlevingsdienst geeft jongeren van 18-25 jaar - uit alle lagen van de bevolking - de kans om zich gedurende 6 maanden vrijwillig in te zetten voor de samenleving: ze werken aan een project bij een gastorganisatie (in de domeinen welzijn, cultuur, natuur, sport) en krijgen allerlei vormingen rond burgerschap. Voor jongeren is deze periode een verrijking: ze doen levenservaring op, krijgen en nemen de tijd om na te denken over hun toekomst, leren zichzelf beter kennen, hun talenten ontplooien, hun plek in een groep en in de samenleving vinden; tegelijk maken ze zich nuttig in een project dat de maatschappij ten goede komt, in een omgeving die aansluit bij hun interessesfeer. De impact van de Samenlevingsdienst op de jongeren is groot, dat zien we o.m. aan de veranderde situatie van de jongere na de Samenlevingsdienst. Cijfers van edities in andere regio’s tonen dit: terwijl bij aanvang alle jongeren kort of langdurig niet aan het werk waren, of kort of langdurig niet in een opleiding waren, zijn 82,85% van hen binnen de 6 maanden na de Samenlevingsdienst een werk of opleiding gestart. Vergelijkbare impactcijfers zien we bij de buurlanden die een Samenlevingsdienst aanbieden. De Samenlevingsdienst komt niet enkel de jongere, maar ook de maatschappij ten goede. Op maatschappelijk niveau brengt de Samenlevingsdienst een unieke sociale en culturele vermenging tot stand en leveren de jongeren, via de projecten, een waardevolle bijdrage aan de samenleving.

Momenteel kunnen jongeren in verschillende Europese landen genieten van een Samenlevingsdienst, o.m. in Duitsland, Frankrijk, Italië en Luxemburg. In België is de Samenlevingsdienst nog niet geïnstitutionaliseerd. Nochtans kan het concept op heel wat bijval rekenen in de media, bij de politieke actoren (zowel op federaal als regionaal niveau) en, zoals een recente poll aantoont, niet in het minst bij de jongeren zelf. Een statuut voor deelnemers aan de Samenlevingsdienst is intussen in voorbereiding (kabinet van minister Maggie De Block) en zou deze legislatuur nog klaar moeten zijn. Het Platform voor de Samenlevingsdienst is sinds 2007 actief rond de Samenlevingsdienst en is ondertussen ingebed in een sterk (inter)nationaal netwerk met meer dan 300 organisaties die zich scharen achter het doel van een breed georganiseerde Samenlevingsdienst.  In afwachting van de institutionalisering, start het Platform voor de Samenlevingsdienst pioniersprojecten op in Vlaanderen.

Als innovatieve stad die inzet op burgerparticipatie, is Mechelen de uitgelezen stad om als pionier de Samenlevingsdienst in Vlaanderen mee vorm te geven. Dankzij de ondersteuning van de Stad Mechelen en de deelname van Mechelse gastorganisaties, zullen Mechelse jongeren vandaag al kunnen intekenen op de Samenlevingsdienst. Met de pilootfase kan tevens de expertise die het Platform hieromtrent al heeft, verder toegespitst worden op de Vlaamse context en kan het statuut voor de jongeren voorbereid worden. Dit voortraject maakt zo de weg vrij voor een effectieve institutionalisering van een Samenlevingsdienst. Verder kan de Samenlevingsdienst progressief opgebouwd worden naar 2020 toe, kan het netwerk van organisaties uitgebreid worden, het middenveld en het politieke veld verder bewustgemaakt worden. Daarnaast lanceert het Platform voor de Samenlevingsdienst een warme oproep naar lokale vertegenwoordigers, om net zoals Stad Mechelen, mee de SLD uit te dragen via de campagne "Mijn gemeente voor de Samenlevingsdienst"

Timing

Het pioniersproject gaat officieel van start met een ‘startweek’ die plaatsvindt in april 2018. Tijdens deze week leert de groep jongeren elkaar en de begeleiders beter kennen. De voornaamste doelstelling is om een groepsdynamiek tot stand te brengen, die als een rode draad door de Samenlevingsdienst van de jongeren loopt: op gezette tijdstippen zullen de jongeren die samen starten, elkaar terug ontmoeten voor vormingen, groepsactiviteiten rond burgerschapsvorming, voor het uitwisselen van ervaringen en om samen vooruit te blikken naar de toekomst.

De laatste groep jongeren start in het voorjaar van 2019 en zwaait in december 2019 af. Dat is het officiële eindpunt van het pioniersproject.

Partners

Dit project wordt mogelijk gemaakt dankzij de steun van het Europees Sociaal Fonds, Stad Mechelen, Brussels Hoofdstedelijk Gewest en VDAB Brussel en samen met partners Groep Introen De Wissel.

De projectpartners Groep Intro en De Wissel maken het project bekend bij hun jongeren en leiden hen toe naar de Samenlevingsdienst.

Als innovatieve stad die inzet op burgerparticipatie, is Mechelen de uitgelezen stad om als pionier de Samenlevingsdienst in Vlaanderen mee vorm te geven.